ทดลองอ่าน นวลหยกงาม บทที่ 6

“ไม่ต้องกลัว พี่ใหญ่ไม่ปล่อยให้เจ้าต้องประสบเรื่องพรรค์นี้หรอก”

เห็นแววจริงใจสุดจะเปรียบบนดวงหน้าอ่อนเยาว์ของหลูจื้อแล้ว นางขมขื่นใจระลอกหนึ่ง เด็กคนนี้ฉลาดรู้ความ แต่อย่างไรเขายังอายุน้อยไม่เคยออกไปผจญโลกภายนอก หลูซื่อก็ดูแลครอบครัวได้ดี ไม่ปล่อยให้ลูกๆ ต้องพบกับความลำบากอะไร ด้วยเหตุนี้เขาไม่เข้าใจด้านที่โหดร้ายของโลกที่ไม่เท่าเทียมกัน มีบางเรื่องใช่ว่าไม่อยากเจอแล้วจะหลีกเลี่ยงได้

ชีวิตในตอนนี้มีความสุขมาก แต่ถ้าอยากอยู่อย่างเป็นอิสระยิ่งขึ้นก็ต้องมีวิธีปกป้องตนเอง แล้วอำนาจกับเงินตราคือหนทางตรงที่สุด

พี่ใหญ่หลูจื้อต้องเข้าร่วมการสอบเข้ารับราชการแน่นอน ในราชวงศ์นี้ระบบการสอบได้พัฒนาไปอย่างสมบูรณ์พอสมควรแล้ว

เท่าที่นางรู้ ทุกปีราชสำนักจะจัดการสอบเข้ารับราชการชั้นสามัญ วิชาสอบแบ่งตามหัวข้อต่างๆ สิบกว่าประเภท ตั้งแต่หมิงจิงไปจนจิ้นซื่อ ซึ่งระดับจิ้นซื่อจะได้เป็นขุนนางในราชสำนักง่ายที่สุด

ผู้เข้าสอบรับราชการชั้นสามัญที่ส่งมายังสำนักปกครองยังแบ่งตามที่มาได้เป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกเรียกว่าเซิงถู คือผู้เข้าร่วมสอบที่มาจากสำนักศึกษาในเมืองหลวงและเมืองต่างๆ กลุ่มที่สองเรียกว่าเซียงก้ง คือผู้เข้าร่วมสอบที่ไม่ได้มาจากสำนักศึกษา แต่ผ่านการสอบระดับเมืองและมณฑลมาแล้ว เซียงก้งซึ่งได้รับการเสนอชื่อจากกองการคัดเลือกให้เข้าร่วมการสอบที่ฉางอันได้โดยทั่วไปจะเรียกกันว่าจวี่เหริน สุดท้ายทั้งสองกลุ่มล้วนต้องเข้าร่วมการสอบของกรมพิธีการ หรือที่เรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า ‘ชุนเหวย’ (การสอบฤดูใบไม้ผลิ) ซึ่งสำนักปกครองเป็นผู้จัดขึ้น

นายตำบลจางผู้นั้นเป็นจวี่เหรินในกลุ่มเซียงก้ง เพียงแต่สอบ ‘ชุนเหวย’ ที่ฉางอันไม่ผ่าน จึงหมดวาสนาได้เป็นขุนนางในราชสำนัก กระนั้นยังคงกลับสู่บ้านเดิมรับตำแหน่งเป็นนายตำบลได้

ลำพังแค่ดูจากตัวเขาก็มองออกได้ว่าในยุคนี้การสอบเข้ารับราชการเป็นทางหนึ่งที่จะลืมตาอ้าปากได้ง่ายดายปานนั้น เมื่อดูจากสภาพการณ์ของหลูจื้อในตอนนี้ หากเข้าร่วมสอบในอีกสี่ปีให้หลัง คงสอบผ่านได้เป็นจวี่เหรินอย่างสบายๆ สำหรับเรื่องได้เป็นใหญ่เป็นโตจากการสอบ ‘ชุนเหวย’ ก็ใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้

ทว่าการจุนเจือผู้เข้าสอบรับราชการคนหนึ่งกลับทำได้ลำบากกว่าส่งเสียนักศึกษามหาวิทยาลัยสักคน เพราะแค่สอบเข้ามหาวิทยาลัยได้ รัฐบาลก็ให้กู้เงินเพื่อการศึกษา แต่ถึงเรียนไม่ได้เรื่องขนาดไหนยังมีเงินทุนเงินบริจาคจากที่อื่นอีก ผิดกับยุคนี้ที่ต่อให้สอบผ่านระดับมณฑลแล้ว ไม่แน่ว่าจะได้รับเสนอชื่อให้เข้าร่วมการสอบ ‘ชุนเหวย’ ในเมืองหลวงเสมอไป ถึงระหว่างนั้นไม่ต้องใช้เงินติดสินบน ก็ต้องให้สินน้ำใจเล็กๆ น้อยๆ

อย่างเช่นครอบครัวของนางในตอนนี้ หลูซื่อมีวิชาความรู้ติดตัว ถึงประหยัดเงินที่ต้องส่งลูกเข้าสำนักศึกษาได้ก้อนหนึ่ง แม้ไม่ถึงขั้นส่งเสียหลูจื้อไม่ไหว แต่ก็ยากเย็นเข็ญใจพอดู